ROEL BOOMSTRA – een terugblik op de WK-match

Na het WK 2015 schreef ik een column op deze site met de titel ‘een terugblik op het WK.’ Nu de strijd om de Wereldtitel dammen 2016 net is afgelopen lijkt het me hoog tijd voor een nieuwe column.

‘Schrijven helpt voor mij vaak om mijn gedachten te ordenen. Vandaar deze terugblik op de WK-match op de site van Hijken DTC. Als ik er ook nog lezers plezier mee kan doen is het helemaal mooi.’
hijkendtc
DEEL 1 – VOLDOENING

Wereldkampioen 2016!

Wereldkampioen 2016!

Zoals u als lezer ongetwijfeld heeft meegekregen is het mij gelukt om wereldkampioen dammen 2016 te worden. Hoera!

De meest gestelde vraag na het behalen van de titel was: ‘Hoe voel je je nu?’ Meestal antwoordde ik met iets als: ‘Ik voel me uitstekend, dit echt is een droom die uitkomt. Ik ben heel blij.’
Zeker waar, maar eigenlijk voelde het aan de andere kant ook weer niet zo bijzonder. Om dat toe te lichten komen de woorden die ik vorig jaar schreef goed van pas:
‘Na dit WK 2015 kan ik zeggen: Ik heb er alles aan gedaan, het was een mooi verhaal en ik heb het maximale uit mezelf proberen te halen. Of dat nou net wel of net niet de wereldtitel heeft opgeleverd is slechts een deel van het verhaal.’

Nu voelt het grotendeels hetzelfde. Het mooiste vind ik al het werk dat achter de schermen is verricht. Het harde werken op de trainingen, de spanning van het toeleven naar de aankomende match, het nadenken over een geschikte aanpak. En dat allemaal met een fantastisch team van mensen om mij heen: Rob Clerc (bondscoach), Wouter Sipma (secondant), Alexander Baliakin (trainer), Ton Sijbrands (trainer), Artem Ivanov (sparringspartner), Hardy Menkehorst (mental coach) en ook deels Rik Keurentjes (talentcoach). Met in het verleden ook een grote rol voor Nina Hoekman (2014†). Terugkijkend geven mij die uren de meeste voldoening.

Dat alle uren van tevoren mij meer voldoening gaven dan de wereldtitel op zich werd ook duidelijk tijdens de match. Voorafgaand aan de laatste ronde, toen ik de titel al had bemachtigd, wilde ik Rob en Wouter bedanken voor hun begeleiding. Ik liep even weg uit de kamer van ‘Team Boomstra’ om een persoonlijke tekst voor ze te schrijven. Toen ik op het punt stond de kamer weer binnen te gaan liep ik vol. Juist dat was het moment waarop ik het meest emotioneel werd. Al die uren die we samen hadden meegemaakt! Dat maakt wat mij betreft sport zo prachtig mooi. Topsport is in mijn beleving continu het beste uit jezelf willen halen, jezelf steeds blijven ontwikkelen en daarmee ook groeien als persoon.
En uiteindelijk, komt in dit geval als bonus de bekroning met de wereldtitel dammen 2016!


DEEL 2 – VOORAFGAAND AAN DE MATCH

Podium WK 2015 1. Alexander Georgiev 2. Jan Groenendijk 3. Roel Boomstra

Podium WK 2015
1. Alexander Georgiev
2. Jan Groenendijk
3. Roel Boomstra

In het eerste deel van de column ging het nog amper over de match zelf. Maar voordat ik dat aan bod kan laten komen, moeten we eerst even wat verder terug in de tijd. Eigenlijk begon het allemaal op het WK 2015. Zoals u vast nog weet was daarvan de einduitslag: 1. Alexander Georgiev 2. Jan Groenendijk 3. Roel Boomstra. In principe zou er dus in 2016 een match komen tussen Alexander Georgiev (regerend kampioen) en Jan Groenendijk (uitdager). Ik zou moeten toekijken. Ik geloof zelfs dat na afloop van het WK 2015 aan mij werd gevraagd: ‘Is er nog een theoretische kans waardoor jij de match zou mogen spelen?’ waarop ik in mijn herinnering antwoordde: ‘Nee, als een van de twee niet wil spelen krijgt de ander de titel.’ Zo was het immers gegaan bij de nooit gespeelde WK-match in 2006 toen Alexei Chizhov zich terugtrok uit de match tegen Alexander Georgiev.

Bachelordiploma natuurkunde.

Bachelordiploma natuurkunde.

Terwijl ik begin 2016 bezig was met het afronden van mijn bachelorstudie natuurkunde, was er ineens groot damnieuws. Alexander Georgiev trok zich om onduidelijke redenen terug uit de WK-match 2016 tegen Jan Groenendijk en het bleek dat ik zijn vervanger zou mogen zijn vanwege mijn 3e plaats op het WK 2015. Mijn eerste reactie was: waarom trekt hij zich terug? Tot op de dag van vandaag heb ik niet echt een goed antwoord op die vraag kunnen krijgen. Mijn tweede reactie was: Yes, ik heb weer iets om naartoe te werken! Ik ga zo snel mogelijk aan de slag!

Vlak nadat ik aan alle voorwaarden voor mijn bachelordiploma natuurkunde had voldaan kon mijn voorbereiding op de match beginnen. Inmiddels had ik een goed idee wat voor een team ik wilde samenstellen en hoe ik mijn voorbereiding vorm zou willen geven. Maar er was nog een groot probleem: de match was nog niet georganiseerd. Er was nog geen duidelijkheid over het format, er waren nog geen speelsteden en er waren nog geen data. Toernooidirecteur Maarten Kolsloot was bezig de match te organiseren, maar er gingen maanden voorbij. Af en toe kwam er wat nieuws, maar lange tijd was ik bezig met de voorbereiding terwijl ik niet wist of er daadwerkelijk gespeeld zou worden. Arjan de Vries (voorzitter van het sportcluster Veenendaal) werd ook bij de organisatie betrokken. Langzaam werd het duidelijk dat er grote plannen voor de match waren, maar de tijd tikte door. Gelukkig kwam ongeveer een maand voor de match het goede nieuws: Er kon echt gespeeld gaan worden!


DEEL 3 – TALENTONTWIKKELING

Met Alexander Georgiev, 2011.

Met Alexander Georgiev, 2011.

Sinds ik rond 2011-2012 aansluiting vond bij wereldtop waren er drie grote spelers waar ik me mee wilde meten: Alexander Georgiev (9x wereldkampioen, Rusland, geboren in 1975), Alexander Schwarzman (3x wereldkampioen, Rusland, geboren 1967) en Alexei Chizhov (10x wereldkampioen, Rusland, geboren in 1964). Allemaal van uitzonderlijke klasse en met een karrevracht aan ervaring. Langzaam had ik het idee dat ik dichter in de buurt kwam bij de grote drie. Ik won toernooien: Salou 2012, World Cup 2013 en het EK 2014. Op het WK 2015 hoopte ik de strijd echt aan te kunnen. Schwarzman had zich niet eens geplaatst voor dit WK en Chizhov bleef ik voor (5e), maar Georgiev (1e) bleek de kunst van het pieken op het juiste moment beter onder de knie te hebben.

Nu, in 2016, stond mij echter geen confrontatie met een van de grote Russen te wachten, maar een confrontatie met Jan Groenendijk: 18 jaar – Nederlands supertalent – winnaar Salou open 2015 – vicewereldkampioen 2015. Om eerlijk te zijn had ik nooit verwacht een eerste match om de wereldtitel te spelen tegen a) een Nederlander b) Tegen iemand met minder ervaring dan ik c) Tegen iemand die jonger is dan ik.

Jan Groenendijk

Jan Groenendijk

Hoe onverwacht het voor mij ook was dat ik tegen Jan zou gaan spelen, was het denk ik voor hem toch lastiger. Ten eerste was Jan pas 18 jaar oud. Ik kan me nog wel herinneren hoe ik me voelde toen ik 18 jaar oud was en ik ben blij dat ik toen geen WK-match hoefde te spelen. Ik had toen het gevoel dat ik pas net kwam kijken en had nog niet het idee dat ik echt wapens had. Ik speelde doorgaans mijn vertrouwde spel en als ik wist dat ik tegen iemand speelde die op dat moment beter was dan ik probeerde ik vooral de schade te beperken. Ik had toen de tijd om me rustig te ontwikkelen zonder direct te moeten denken aan een WK-match. Ten tweede was ik denk ik jarenlang een voorbeeld voor Jan. We komen uit hetzelfde bondsprogramma: Talentontwikkeling KNDB. Het is ongeveer opgezet toen ik net mijn eerste successen behaalde bij de jeugd en in veel dingen, was ik samen met Pim Meurs, de eerste. We waren de eersten van de nieuwe lichting die WK’s speelden en de eersten die Internationaal Grootmeester werden. Natuurlijk heeft de eerste zijn ook nadelen, waarschijnlijk weet men door ervaring nu beter hoe nieuwe talenten het beste op te leiden zijn. Maar voorlopig kon ik mijn 5 jaar oudere leeftijd in mijn voordeel gebruiken.


DEEL 4 – MATCHPSYCHOLOGIE I

Voor deze WK-Match had ik nooit meerdere dagen achtereen tegen dezelfde tegenstander gespeeld. Eventueel had ik een oefenmatch kunnen spelen, maar ik besloot erop te vertrouwen dat ik al genoeg ervaring in andere toernooien zou hebben om snel te wennen aan de psychologie van een match. De psychologische strijd begon ongeveer een week voor de match toen Jan en ik veel media-optredens deden. Veelal werd de vraag gesteld: ‘wie is de favoriet?’ Een vraag die ik besloot niet duidelijk te beantwoorden. Natuurlijk had ik kunnen zeggen dat ik mezelf favoriet achtte, maar waarom mezelf opzetten voor de val? Jan leek de tegenovergestelde strategie te hebben en probeerde te zeggen dat hij zichzelf favoriet vond. Ieder zo zijn keus.

De openingszet (foto Geb Kos)

De openingszet (foto Geb Kos)

De eerste partij barstte de strijd meteen vol los. Het was duidelijk dat er van aftasten geen sprake was. Een scherpe variant uit mijn voorbereiding kwam op het bord en Jan leek niet te weten wat hij moest doen. De meest voor de hand liggende zetten spelen ook al heeft Roel dit voorbereid? Of toch proberen me eruit te redden? Jan probeerde iets te spelen dat ik niet had voorbereid, maar het bleek slecht. Ik won. Euforie. De voorbereiding had gewerkt. Ik ben klaar voor de match. Jan niet. Dit is mijn kans.

Die instelling leidde tot een riskante tweede partij. De opening had ik vaker gespeeld, maar als het zou kunnen had ik het bord liever omgedraaid om Jan zijn stand te proberen. Na een zet of 20 maakte ik me zorgen. Mijn stand leek me slecht, maar toen koos Jan (in mijn ogen) geen goed plan. Is hij echt niet klaar voor de match? Kan ik hem meteen al overrompelen? 30.4540 heeft hij vast niet aan zien komen. Laat ik die doen. Okee, hij heeft het zeker niet aan zien komen en improviseert. Ik moet goed staan.. Maar hoe moet ik eigenlijk verder? Mijn tijd tikte langzaam door. Ik moet goed staan, maar wat moet ik doen? Ik maakte alleen maar cirkels in mijn hoofd zonder echt plan. Al snel had ik spijt van enkele keuzes. Blijkbaar ga ik deze partij toch niet winnen, dan maar die remise daar toelaten. Hmm, verrek, Jan speelt op winst! Wat moet ik eigenlijk doen?

Interview RTV Noord

Interview RTV Noord

Het ging van kwaad tot erger. Jan zijn stand was totaal gewonnen. Ik had niets meer te verliezen en speelde nog maar wat zetten door. Laat het hem maar bewijzen. Ineens maakte hij een fout. Ik profiteerde meteen. Remise. Ontsnapt!

Vlak na de partij werd me gevraagd of ik blij was dat ik was ontsnapt. Ik reageerde met: ‘In wezen maakt het niet uit. Ik moet toch 3 partijen zien te winnen om wereldkampioen te worden, of ik nou verloor of remise heb gespeeld had niet uitgemaakt.’ Hoe snel zou die mening veranderen!


DEEL 5 – MATCHPSYCHOLOGIE II

Er zaten pas twee partijen op, maar het voelde alsof we al een halve match hadden gespeeld. Er leek al meer te zijn gebeurd in twee partijen dan in alle partijen bij elkaar van sommige recente WK-matches. Tijd voor de derde partij. Psychologisch was deze partij denk ik een van de belangrijkste partijen van de match, ik zal hier uitleggen waarom.

De speellocatie in Groningen.

De speellocatie in Groningen.

Het minimum aantal partijen dat gewonnen moest worden om de match winnen was door afspraken over het format 3. Zelfs nadat ik de eerste partij had gewonnen leek me het noodzakelijk om agressief te spelen om kans te hebben minimaal 3 van de 12 partijen te winnen. Met die instelling begon ik dus de derde partij. Ik koos voor mijn favoriete openingszet met zwart. Een reactie die Jan ongetwijfeld verwacht zou moeten hebben, maar toch begon hij na te denken. Al op zet 4 koos hij voor een zet die hij niet vaak had gespeeld, die met name door Alexander Baliakin tegen mij was gebruikt om tot rustige partijen te komen. Hoewel het in wezen een vrij onschuldige zet was vond er met deze zet toch iets belangrijks plaats. In mijn ogen bekende Jan zijn ongelijk in de opening. Na de pijnlijke nederlaag in de eerste ronde durfde hij niet meer de strijd aan te gaan in de meest scherpe openingsvarianten.

Daardoor ontstond er in deze partij een relatief afwachtende strijd. Ik koos een plan waar ik goed mee vertrouwd was. Jan gebruikte weer veel tijd en kon niets beters bedenken dan op zet 28 een grootscheepse vereenvoudiging te nemen die leidde tot licht nadeel. Niets waar ik me echt zorgen over zou maken met zijn kleur, maar ik bleef aandringen door sterke zetten spelen. Jan daarentegen ging het steeds lastiger af. Hij leek niet te weten wat hij moest doen en zijn stand werd steeds gevaarlijker. Op het moment dat mijn voordeel het grootst was maakte ik een grote fout. Remise.
Toch had ik twee belangrijke lessen geleerd: 1) Jan durft geen scherpe openingen meer te spelen. 2) Ook met rustig spel krijg ik goede kansen.

Volop media-aandacht in Groningen.

Volop media-aandacht in Groningen.

In ronde 4 wilde ik vooral Groningen verlaten met een voorsprong. Jan speelde met zwart een opening die ik juist met zwart had willen spelen. Ik besloot te spelen wat ik zelf het meest vervelend zou vinden, ook al leidde het tot een overzichtelijke stand. Na een lange opbouwfase kreeg ik toch weer uitstekende kansen. Jan maakte discutabele beslissingen en leek zich niet prettig te voelen in deze overzichtelijke standen. Ik had een effectief strijdplan gevonden. Zolang ik zo kon spelen kon Jan mij geen pijn doen en kon ik zelf op mijn kansen wachten.


DEEL 6 – MATCHPSYCHOLOGIE III

In Groningen had ik het zeer naar mijn zin gehad. Mijn moeder en broer(tje) kwamen regelmatig kijken. Ik had zelfs een hele leuke Sinterklaasavond met Wouter, Rob en Merel, een vriendin die speciaal die avond langs kwam om Sinterklaas te vieren. Ook al gingen Wouter en Rob mee naar Wageningen, voelde het alsof ik door de verhuizing naar Wageningen een deel van mijn begeleidingsteam zou kwijtraken. Gelukkig stond daar tegenover dat ik er wel van houd in het hol van de leeuw te spelen. Door mijn voorsprong uit mijn thuisstad Groningen werd er van Jan verwacht dat hij het in ‘zijn stad’ zou rechtzetten. Een ideale uitgangssituatie voor mij.

Toelichting voor het publiek van de vijfde partij.

Toelichting voor het publiek van de vijfde partij.

In de vijfde partij koos Jan voor een opvallende opening. Hij gebruikte mijn idee. Wellicht dat hij in de vierde partij toevallig iets koos wat ik ook wilde spelen, nu was het overduidelijk. Ik koos er weer voor de strijd redelijk overzichtelijk te houden. Langzaam kreeg ik een van mijn favoriete standen op het bord. Gelijkwaardig, maar omdat ik goed wist wat ik moest doen voelde ik me prettig. Jan leek het totaal niet bevallen dat we weer in ‘mijn spel’ terecht waren gekomen. Waarschijnlijk besloot hij mede daardoor tot een onverantwoorde winstpoging. Hij leek het wachten op kansen sinds partij twee zat en wilde forceren. Met enkele rake zetten bewees ik dat hij alleen problemen voor zichzelf creëerde. Er kwam een ingewikkeld eindspel op het bord, maar ineens schoot me iets te binnen: dit heb ik eerder gezien, dit wint! Ik kon me niet precies herinneren hoe het moest, maar de grote lijnen stonden me bij. Met volle overtuiging speelde ik naar winst.

Aanvang van de 6e partij.

Aanvang van de 6e partij.

Door de tweede overwinning was er een nieuwe situatie ontstaan. Nog een winst en ik zou praktisch al wereldkampioen zijn. In de eerstvolgende partij wilde ik weinig risico nemen om te wennen aan de nieuwe situatie. Ik kreeg een aangename stand met allerlei mogelijkheden. Ik besloot simpelweg de meest overzichtelijke te kiezen, waardoor er een risicoloze stand ontstond om op winst te spelen. Ik drong aan maar Jan verdedigde. Remise. Ik was al lang blij dat ik mijn 2-0 voorsprong behield met remise waarbij ik toch goede kansen had.

Hierna leek Jan een knoop door te hakken. Als de match zo doorgaat komt het niet goed, dus ik moet iets veranderen. Hij koos ervoor om extra aanvallend te spelen om het partroon van de match te doorbreken. Wellicht is het een kwestie van aard, maar in mijn ogen was dit een psychologische fout. Extra aanvallend spelen neemt bij dammen vele risico’s met zich mee en kost vooral veel energie. Vaak is het makkelijker om af te wachten. Door zijn keuze om extra agressief te spelen kon ik kiezen: de uitnoding aannemen onder geschikte voorwaarden of rustig blijven afwachten. In de zevende partij besloot ik in te gaan op Jan zijn uitnodiging voor een spannende partij. Ik geloofde in mijn plan, maar het bleek na spannende verwikkelingen in een gelijkwaardige remise te eindigen. Na deze partij verhuisde de match naar Den Haag, maar de aanpak bleef hetzelfde. Ook in partij acht probeerde Jan spanningen te creëren. Daar ging ik deels in mee, maar toen ik de kans kreeg weer een overzichtelijke stand te forceren besloot ik daar gebruik van te maken. Jan wilde nog steeds iets proberen, maar langzaam werd duidelijk dat het niet ging lukken.

Het glazen huis op het Plein in Den Haag.

Het glazen huis op het Plein in Den Haag.

Toen ik hem licht verraste maakte hij een fout. Ik kon profiteren met een tijdelijk offer om daarna de schijf terug te winnen. Jan was geschokt door dit voorval en paste zich te laat aan. Na nog een kleine fout was de stand niet meer te redden. Ik won mijn derde partij en wist vrij zeker dat ik de nieuwe wereldkampioen zou worden!

Ik hoopte de match al definitief voor de laatste rustdag te kunnen beslissen, maar in het glazen huis op het Plein in Den Haag hield Jan nog net stand. Een rustdag en een partij later was het dan wel zo ver. Ik was officieel wereldkampioen!


DEEL 7 – EN NU? / HOGEROP

Jannes van der Wal, 1982

Jannes van der Wal, 1982

“Met een zwaar Fries accent vertelt Jannes dat hij zich leeg voelt, geen doel meer heeft. Hij wil altijd hogerop en dat kan nu niet meer. Als Mies Bouwman vraagt of er niks hoger is dan het WK, kijkt Jannes verbaasd de zaal in. ‘Nou ja,’ probeert hij dan, ‘het heelal of zo, maar ik weet niet wat eh…’ Het publiek lacht.”
Sportlegendes (Ad van Liempt & Jan Luitzen)

Nadat Jannes van der Wal in 1982 wereldkampioen was geworden had hij moeite dit te verwerken. Ik denk enigzins te begrijpen hoe hij zich voelde. Net als voor Jannes was wereldkampioen dammen mijn doel, we hebben het allebei bereikt.

Maar eigenlijk voel ik me nu meest van alles opgelucht. Opgelucht dat mijn doel is bereikt en dat ik dammen nu, als ik zou willen, met een goed gevoel los kan laten. De wereldtitel dammen is voor mij een obsessie geweest, ik moest en zou die titel grijpen. Soms werd het me (bijna) te veel, maar nu is die druk weg. Natuurlijk zou ik graag nogmaals willen bewijzen dat ik de sterkste dammer ter wereld ben door het komende WK-toernooi te winnen. Aan de andere kant spreekt een toernooi waarbij ik als wereldkampioen gewoon een van de 84 deelnemers ben – die net als alle anderen zich eerst nog moet plaatsen voor de finale – mij totaal niet aan. De wereldtitel verdedigen is in de historie nog nooit zo moeilijk geweest.

Wel is er een belangrijk verschil met de meeste vorige wereldkampioenen. Ik probeer namelijk nog een universitaire studie af te ronden naast het dammen. Een groot doel van mij is om mijn studie natuurkunde in 10 jaar af te ronden, dat betekent dat ik mezelf nog tot en met 2020 de tijd heb gegeven. Per 1 februari 2017 pak ik mijn studie weer op, waarschijnlijk op een iets hoger tempo dan hiervoor. Toch kon ik het niet laten mijn deelname alvast te bevestigen aan de World Cup Final 2017 en Salou Open 2017. Tijdens het studeren moet ik wel wat hebben om naar uit te kijken. Doel bereikt of niet, dammen blijft nog steeds mijn grote liefde!

worldtitle

Voor altijd is mijn naam in de historie van het dammen geschreven.

Voor altijd is mijn naam in de historie van het dammen geschreven.

3 Reacties op ROEL BOOMSTRA – een terugblik op de WK-match

  1. s.amusah@xs4all.nl zegt:

    Beste Roel,

    Dank voor al wat je ons keer op keer laat zien en genieten van het damspel, geweldig! Het schrijven gaat je ook goed af, een goed leesbaar column over de WK-match tegen Jan Groenendijk. Ik wens je veel succes met je studie toe.

    Met vriendelijke groet,
    Sammy Amusah

  2. Martijn van der Klis zegt:

    Hoi Roel,

    Bedankt voor de mooie match op en naast het dambord (naast de geweldige gevechten ook heel veel respect voor hoe jullie allebei omgingen met zoveel media-aandacht) en deze prachtige terugblik achteraf. Het is heerlijk te lezen dat dammen zoveel meer is dan alleen maar de beste zetten spelen. Geniet van je nieuwe status, het is je na al dat harde werken enorm gegund.

  3. Joop Mooij zegt:

    Een geweldig goed stuk. het geeft een inkijk in de psychologie die er bij te pas komt en hoe een speler daar in staat. prima

Geef een reactie

Jouw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>