16 januari 2017 – 40

Een bijzondere e-mail

”Zoals afgesproken (vorige week zaterdag in Scheveningen) doe ik je hierbij onze simultaanpartij van Westerbork (februari 2002) toekomen. Hetzelfde bestandje bevat ook nog negen andere partijen (waarvan twee tegen spelers wier identiteit ik niet heb kunnen achterhalen) uit die zowel kwalitatief als kwantitatief sterk bezette simultaan. (Een simultaan tegen 31 spelers: ik zou er tegenwoordig niet aan moeten denken!) Voor alle partijen geldt dat het niet helemaal uitgesloten moet worden geacht dat er zetverwisselingen in het door mij bij thuiskomst gereconstrueerde verloop geslopen zijn, maar dat dit – wat mij betreft – de pret evenmin mag drukken.”

Dit is een deel van de e-mail die ik kort na afloop van de WK-match ontving. Afzender: Ton Sijbrands! Behalve dat het überhaupt al leuk is van hem een bericht te krijgen, riep het ook nog eens mooie herinneringen bij me op. Reden om er wat meer over te vertellen!

Sijbrands simultaan Zuiderstrand
Ton Sijbrands speelt simultaan in Zuidsterstrandtheater in Scheveningen. Foto: Geb Kos.

17 december 2016, Scheveningen

Aanleiding voor Sijbrands om de e-mail te sturen was de twaalfde en laatste partij van de WK-match tussen Roel Boomstra en Jan Groenendijk.  Sijbrands was door de organisatie gecontracteerd om op de speellocatie, het Zuiderstrandtheater te Scheveningen, simultaan te spelen en ik was daar als Roels secondant.

Op het moment dat de spelers de opening net achter de rug hadden, liep Sijbrands met demonstrateur Auke Scholma (die even pauze had) naar een dambord, dat later voor de simultaan gebruikt zou worden. Ik liep daar ook rond, was erg benieuwd wat Sijbrands wilde laten zien en liep dus naar ze toe. Toen Sijbrands mij zag aanlopen, zei hij iets in de trant van ‘dit kan geen toeval zijn’ en ik vroeg me af waar dat precies op sloeg. Hij toonde een opening (een vertakking van de Keller-variant) die uitmondde in een stand die grote gelijkenissen (slechts een verschil in tempi) had met de stand op het bord bij Boomstra-Groenendijk! Ik meende al te begrijpen waar Sijbrands op doelde met zijn opmerking; ik had zelf vrijwel die stand op het bord gehad tegen Geert van Aalten, tijdens het NK 2014. En ik wist ook dat Roel diezelfde stand had tegen Boudewijn Derkx, NK 2010.

Maar de werkelijke associatie die Sijbrands had, was vele malen verbluffender: hij doelde op een partij die hij tegen mij had gespeeld in een simultaan in 2002! Mij mond viel open van verbazing; ik kon me die simultaan nog wel goed herinneren, maar van de partij wist ik niets meer. Hij vroeg me of ik belang had bij die partij, die nog wel ergens op zijn computer stond. Ik zei natuurlijk volmondig ‘ja’ en zo kreeg ik een paar dagen na afloop van de match een mailtje.

 Schermopname (11)

23 februari 2002, Westerbork

Wat was dit dan voor simultaan? Ik heb gezocht of er in oude clubbladen of archieven op het internet nog iets over is geschreven en zelfs dammen-in-Drenthe-kenner Hans van der Nap gevraagd, maar dat heeft niets opgeleverd; ik heb dus alleen mijn eigen herinneringen.  Daarom nu al mijn excuses voor eventuele fouten; herinnert u het zich beter, laat het dan vooral even weten!

De simultaan was georganiseerd door het CDA voor hun campagne in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2002. Ik zat toen bij de jeugd van Hijken DTC (waar ik niet echt opviel) en werd – ongetwijfeld door Wim Koopman – gevraagd om ook mee te doen. Zo bleken er uiteindelijk 31 spelers naar de Voorhof gekomen te zijn, waaronder bijvoorbeeld ook Jan Ekke de Vries en Martin Dolfing, die later dat jaar Nederlands kampioen werd!

Viertalwedstrijd in 2004! Met Jacco Keizer, Kim Ziengs en ik zelf op het derde bord.

Viertalwedstrijd in 2004! Met Jacco Keizer, Kim Ziengs en ik zelf op het derde bord.

Ik kon nog niet echt dammen, maar wilde natuurlijk ook niet snel verliezen. Daarom vroeg ik mijn buurman (wie o wie was dat?), elke keer als Sijbrands mijn bord naderde, of de zet die ik wilde gaan spelen wel een goede was! Als Sijbrands dan bij mijn bord geweest was, haastte ik me om bij de andere borden te gaan kijken, want dat vond ik reuze interessant. En dan het liefste vanuit Sijbrands’ oogpunt, dus aan de binnenkant van de in U-vorm opgestelde tafels, totdat me gezegd werd (door Wim) dat Sijbrands dat niet prettig vond.

Wat hij ook niet zo prettig vond (zo vertelde hij me in Scheveningen), was dat hij in mijn partij lange tijd in feite niet tegen mij speelde, maar tegen mijn buurman(nen)! Dat was ook de voornaamste reden dat hij mijn remiseaanbod (wat was ik toen brutaal!) afsloeg, aangezien de stand op het bord op dat moment nog min of meer gelijkwaardig was. Naarmate de partij vorderde kreeg ik (en mijn buurmannen) door dat ik toch eigenlijk zelf eens moest gaan spelen. Onvermijdelijk kwamen daarmee ook fouten en verloor ik de partij; onvermijdelijk kwamen daarbij ook de tranen. Want ik was toch zo dichtbij!

Toen ik weer enigszins tot bedaren was gebracht door mijn vader kreeg ik nog wel het prijsje (25 gulden(!)) omdat ik ‘het langste had volgehouden’. Ook leuk was dat Sijbrands na afloop nog even met mijn vader sprak en vertelde dat hij vroeger ook wel eens moest huilen na een verloren partij – ook toen hij ouder was dan 8 jaar – en verder dat hij deze partij zeker in zijn computer zou opslaan! Toen kon ik me dat nog niet voorstellen, maar inmiddels kan ik het zelf ook. En inmiddels heb ik dus de partij gekregen als bewijs.

Sijbrands-Sipma

Sijbrands-Sipma

Ik heb de partij toen niet genoteerd (dat kon ik toen helemaal nog niet) en heb de partij dus nog niet eerder kunnen naspelen. Eén moment uit de partij staat me nog wel helder voor de geest, zie het diagram hiernaast, waarin ik 52. … 14-19 speelde. Of ik ook maar enig benul had van de waarde van de stand weet ik niet (en of deze zet dus een soort wanhoopspoging was of niet), maar ik kan me nog herinneren dat ik trots was op die zet omdat het in mijn ogen 25-20 uitlokte. Ik hoopte vurig (hoe naïef, maar dat kan natuurlijk op die leeftijd) dat Sijbrands niets door zou hebben en ik doodgemoedereerd naar veld 24 zou kunnen opstomen. Toen met 53. 33-29! die dromen in duigen vielen, was ik in ieder geval psychologisch al verslagen (zo stel ik me voor). Dat het later analytisch nog steeds remise blijkt te zijn, is van minder belang. Ik was een illusie armer, maar een fantastische ervaring rijker!

Overeenkomst

De rechtgeaarde damliefhebber vraagt zich natuurlijk af: maar hoe zit het dan met de overeenkomst tussen al die boven genoemde partijen? Zijn ze echt gelijk?

Boomstra-Groenendijk

Dit is de stand (15×15, tempi: Z+1, wit aan zet) waar het om gaat, het ‘origineel’: Boomstra-Groenendijk, WK 2016. Het is interessant dat de duellisten via een heel andere opening een stand op het bord hebben gekregen die zo weggelopen lijkt te zijn uit de Keller-opening. Wel moet opgemerkt worden dat de kleuren zijn gedraaid; in de echte Keller is zwart immers de aanvaller.

Sijbrands-Sipma

Dit is de stand (15×15, tempi: Z+2, zwart aan zet) die op het bord kwam in Westerbork, in de simultaanpartij van Sijbrands tegen mij. Zwart heeft in deze stand twee zetten meer gespeeld ten opzichte van Boomstra-Groenendijk; als we daarin 46-41 (14-19) 41-36 (10-14) spelen, hebben we dezelfde stand, met het enige verschil dat 44 nog niet op 35 staat.

Derkx - BoomstraVan Aalten - Sipma

De twee bovenstaande diagrammen (16×16, tempi: Z+4, wit aan zet) zijn Derkx-Boomstra (NK 2010) en Van Aalten-Sipma (NK 2014). In het eerste geval ging het verder met 39-34 (21-27) en in het tweede geval met 40-34 (21-27). Máár, als we 39-34 (19-23) 34-30 (23×34) 40×29 spelen, lijkt de stand weer sprekend (alleen 2-7 moet nog gespeeld worden) op Sijbrands-Sipma! Het is alleen jammer dat wit na 39-34 (19-23) een 1-om-3 heeft…

Sijbrands-Sipma komt daarom het dichtst in de buurt van Boomstra-Groenendijk, hoewel er toch een verschil van twee tempi is. Een belangrijk verschil met Derkx-Boomstra en Sipma-Van Aalten is echter dat de ruil 34-30 (23×34) 40×29 al is gebeurd, zodat in ieder geval de stand van Sijbrands sprekend op die van Groenendijk lijkt. Het is altijd leuk om zo te kunnen associëren en achteraf uit te zoeken of het correct was. Wie is de volgende die in één van bovenstaande standen terechtkomt?

<<< 2 april 2016

2 maart 2017 >>>

One Response to 16 januari 2017 – 40

  1. wim koopman says:

    Wouter,

    ik dacht dat Be Eggens naast jou zat. Aan de andere kant weet ik niet meer.
    Het verhaal klopt en is toch wel heel apart. Bij het daaropvolgende NK kwam ik Ton tegen en hij vertelde mij inderdaad ook dat hij de partij had opgeslagen, omdat hij verwachtte dat jij wel ver zou komen in de damsport.

    im

Geef een reactie

Jouw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.