Dammen en sex

Siep Buurke

“Dammen wordt zolangzamerhand niet meer als sport gezien, maar als wetenschap of kunst. Winnen is totaal onbelangrijk geworden. Het gaat om ‘de perfecte partij spelen’.” Wham, een binnenkomer van Erno Prosman in het Parool en ook nog geciteerd in de Volkskrant. Van Sijbrands is de uitspraak dat dammen niet alleen sport is, maar ook kunst en cultuur. Daar heeft hij gelijk in, dammen is zo veel meer. Toch is het een spel waarin het sportieve element cruciaal is. De uitspraak van Erno Prosman kopt leuk, maar lijkt me dus onzin. Ik denk ook dat hij er niet zelf achter staat. Stop anders met het spelletje. Juist proberen te winnen is een belangrijk element in het genieten van een dampartij, daardoor wordt het cultuur of kunst. Strijd en competitie is bij de mensen een instinct dat we als foetus al bezitten. Wij genieten van de ervaring van het winnen. Als er gewonnen wordt produceren wij dopamine, dat het genotscentrum in onze hersenen stimuleert, het geeft ons een gevoel van welbehagen. Endorfinen worden aangemaakt, die lopen door ons lichaam en zorgen er voor dat we ons euforisch voelen. Adrenaline komt van de adrenalineklier bij onze nieren en wordt samen met testosteron aangemaakt en stroomt door onze bloedvaten, dit in verhoogde mate tijdens de competitie. Bij winst stijgt het testosterongehalte aanzienlijk. Het zorgt voor concentratie en kracht. Na een overwinning ademen we dieper en neemt onze hartslag toe. Er wordt meer zuurstof naar onze hersenen en spieren gevoerd. We voelen ons fantastisch. Toen ik voor de eerste keer remise speelde tegen Ton Sijbrands voelde ik mij euforisch en heb ik mij ‘misdragen’ door net te doen of ik even sterk als mijn tegenstander was en te suggereren dat ik alles wel gezien had. Zo voelde ik mij tenslotte. Dit gedrag wordt direct veroorzaakt door werkzame stoffen in het lichaam. Daarbij is ons instinct zodanig ontwikkeld dat we wel zorgen dat we ons gevecht uitkiezen en niet de hele tijd in competitie gaan. We kiezen instinctief het gevecht uit waar we een goede kans hebben om te winnen.

De natuur van de mens is om te streven naar meer. Elke keer als we de competitie aangaan en winnen krijgen we een fysiologische beloning. De vrees om te verliezen is echter nog groter. Verliezen voelt slecht. De ervaring van het verliezen is sterker dan de ervaring van het winnen. Bij verliezen werkt ons beloningsmechanisme niet. Gevoelsstoffen als dopamine en endorfinen zijn afgesloten. Plotseling voelen we een volledige moeheid die veroorzaakt wordt door het vrijkomen van de stresshormoon cortison. Gemixt met adrenaline loopt het door onze bloedbanen en zorgt er voor dat we ons slecht voelen, soms zelfs bang. Als het verlies catastrofaal is, worden we zelfs immobiel. Een aantal spelers zit na de partij nog een tijdlang stil op hun stoel, niet in staat te bewegen. Enige tijd zijn de essentiële functies van het lichaam uitgeschakeld om de hersenen te beschermen. Het hartritme wordt vertraagd en het bloed wordt uit de onderbuik gepompt waardoor we een leeg gevoel in de maag krijgen. Je kunt dan letterlijk misselijk worden. Onze spieren ontspannen en je verliest het gevoel in benen en armen. Elke keer als we verliezen, wordt de hypocampus in onze hersenen gestimuleerd. Het centrum van onze emoties in de hersenen zorgt voor een totaal gevoel van ontreddering zodat we ons verlies blijven herinneren.

Onze primaire instincten zijn overleving, sex en competitie. Competitieve instincten zijn nodig om te overleven. Een perfecte partij is een partij waarbij het uiterste wordt gedaan om tot een beslissing te komen. Dammen kan prima met sex vergeleken worden, alleen: bij sex win je altijd. Bij sex komen dezelfde stoffen vrij als bij het winnen van een dampartij. Neem je het winstelement uit het damspel weg, dan haal je de sex uit het spel weg, dammen doe je ten slotte je het winstelement uit het damspel weg, dan haal je de sex uit het spel weg, dammen doe je ten slotte om te winnen.

Geef een reactie

Jouw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.